Sabah Rancang Jalan Raya Mesra Hidupan Liar Untuk Fasa 3 Lebuhraya Pan Borneo
Sabah Mahu Bina Jalan Raya Mesra Gajah Dan Orangutan Untuk Fasa 3 Pan Borneo. Sabah mungkin akan menjadi negeri contoh dalam pembinaan infrastruktur hijau di Malaysia. Ini susulan kesediaan kerajaan negeri untuk mempertimbangkan cadangan membina jalan raya mesra hidupan liar dalam Fasa 3 projek Lebuhraya Pan Borneo.
Menurut Menteri Kerja Raya Sabah, Datuk Shahelmey Yahya, Fasa 3 projek tersebut masih belum dimulakan secara rasmi dan masih dalam peringkat perancangan. Maka, segala cadangan termasuk daripada pihak berkepentingan masih boleh diambil kira.
Cadangan ini timbul dalam sebuah bengkel empat hari yang berlangsung di kawasan konservasi terkenal, Maliau Basin. Ia dianjurkan bersama oleh Jabatan Hidupan Liar Sabah, Centre for Large Landscape Conservation, IUCN WCPA/SSC Asian Elephant Transport Working Group dan WWF-Malaysia.
Elak Kawasan Sensitif, Bina Laluan Silang & Pulih Habitat
Antara cadangan utama yang diketengahkan termasuklah memastikan jalan raya mengelak kawasan sensitif seperti hutan perlindungan bernilai tinggi, tadahan air, cerun curam dan zon biodiversiti utama.
Sekiranya laluan tidak dapat dielakkan, pendekatan alternatif seperti membina jejambat, terowong bawah tanah (culverts), dan jambatan kanopi dicadangkan bagi membolehkan haiwan melintas dengan selamat.
Cadangan juga meliputi usaha pemulihan habitat dan penyambungan semula ekologi untuk kawasan yang terjejas akibat pembinaan.
Belajar Dari Kesilapan Lalu
Pengarah Jabatan Hidupan Liar Sabah, Mohd Soffian Abu Bakar berkata, pendekatan mesra alam ini penting kerana dalam Fasa 1B sebelum ini, laluan telah ditetapkan sebelum isu biodiversiti dibincangkan secara menyeluruh.
Akibatnya, laluan tersebut melalui Hutan Simpan Tawai – hutan perlindungan Kelas I yang sepatutnya tidak diganggu.
WWF-Malaysia turut menyatakan sokongan terhadap pembangunan yang berimbang dengan kelestarian alam sekitar. Dr Robecca Jumin, Ketua Pemuliharaan WWF-Malaysia Sabah menekankan bahawa pembinaan infrastruktur yang mesra alam bukan sahaja melindungi biodiversiti, tetapi juga lebih tahan iklim dan kos efektif untuk jangka panjang.
“Perancangan awal, analisis kos-faedah dan komitmen politik yang kuat boleh menghasilkan projek yang menyatukan pembangunan dan pemeliharaan alam,” katanya.
Ancaman Kepada Gajah Pygmy Borneo
Walaupun data mengenai kejadian langgar-hidupan liar masih terhad, kenderaan merupakan ancaman nyata kepada gajah pygmy Borneo yang hanya wujud di Sabah.
Haiwan ikonik ini bukan sahaja terancam akibat pelanggaran, malah turut berdepan cabaran lain seperti kehilangan habitat, konflik manusia-hidupan liar, pemburuan haram dan keracunan.
Jelaslah bahawa jika pembangunan infrastruktur diteruskan tanpa mengambil kira ekologi, ia boleh membawa kesan jangka panjang yang tidak diingini. Namun kini, Sabah berpeluang menukar naratif itu dengan membina jalan raya yang bukan sahaja menghubungkan manusia, tetapi juga memelihara kehidupan liar yang menjadikan negeri ini unik.
