Sarawak di Fasa Akhir Rundingan Ambil Alih Pelabuhan Bintulu dari Kerajaan Persekutuan
Sarawak Bakal Ambil Alih Pelabuhan Bintulu Dari Kerajaan Persekutuan Menjelang Disember 2024. Jawatankuasa yang memantau pemindahan Pelabuhan Bintulu kepada Sarawak sedang dalam peringkat akhir untuk memuktamadkan jumlah pampasan yang perlu dibayar kepada kerajaan persekutuan.
Timbalan Premier, Datuk Amar Douglas Uggah Embas menjelaskan bahawa jawatankuasa bersama ini, yang terdiri daripada wakil-wakil kerajaan Persekutuan dan Sarawak, sedang berada di fasa terakhir rundingan dengan hanya satu isu yang belum selesai.
Pelabuhan Bintulu Kembali Kepada Sarawak Menjelang Disember 2024
“Kami sedang berusaha untuk menyelesaikan isu yang tertunggak ini. Jawatankuasa kami sedang berunding secara aktif dengan Kementerian Pengangkutan Malaysia (MOT) untuk memuktamadkan perkara ini,” katanya kepada pemberita selepas melawat Kompleks Unit untuk Agama-agama Lain (Unifor) di Jalan Ong Tiang Swee hari ini.
Uggah, yang juga Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Pelabuhan (MIPD) Sarawak, enggan memberikan butiran lanjut mengenai isu yang belum diselesaikan itu bagi mengelakkan spekulasi. Sebaliknya, beliau optimis bahawa pemindahan pelabuhan kepada kawalan Sarawak dijangka dapat diselesaikan menjelang akhir tahun ini, selaras dengan memorandum persefahaman (MoU) yang telah ditandatangani antara kerajaan persekutuan dan Sarawak.
“Sebaik sahaja masalah ini diselesaikan, kami menjangkakan pemindahan penuh Pelabuhan Bintulu kepada Sarawak,” tambahnya. Cadangan untuk mengambil semula Pelabuhan Bintulu mula dibangkitkan pada September 2019 menerusi kajian mengenai hak Sarawak di bawah Perlembagaan Persekutuan yang diketuai oleh Menteri MIPD ketika itu, mendiang Tan Sri Dr James Jemut Masing, sebelum pandemik Covid-19 melanda.
Pada Januari 2023, Premier Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg secara rasmi mengumumkan hasrat Sarawak untuk menguasai semula pelabuhan tersebut. Pelan ini sejajar dengan strategi lebih luas Sarawak untuk mengoptimumkan pelabuhan-pelabuhan serantau di bawah Lembaga Pelabuhan Pusat yang dikendalikan mengikut undang-undang Sarawak.
Sarawak berpendapat bahawa Pelabuhan Bintulu adalah milik Negeri, memandangkan Ordinan Lembaga Pelabuhan 1961 tidak pernah dimansuhkan. Pada 1978, Parlimen telah meluluskan Pengisytiharan Kawasan dalam Daerah Bintulu sebagai Akta Pelabuhan Persekutuan (Akta 217), tetapi Sarawak berpendapat ianya dilakukan tanpa persetujuan yang diperlukan daripada Badan Perundangan Negeri di bawah Perkara 76(1)(c) Perlembagaan Persekutuan. Walaupun Akta 217 diwujudkan, Sarawak tidak pernah melepaskan haknya ke atas pelabuhan tersebut.
Laporan dan cadangan menyeluruh untuk pemindahan Pelabuhan Bintulu telah diselesaikan pada Ogos 2023 dan diserahkan kepada jawatankuasa teknikal Perjanjian Malaysia 1963 (MA63). Kerajaan persekutuan, pada prinsipnya, telah bersetuju dengan pemindahan ini pada Julai 2023. Pada Mac 2024, MoU antara MOT dan MIPD telah dimeterai di Putrajaya, menubuhkan tiga jawatankuasa—Khas, Kerja, dan Teknikal—untuk memastikan perubahan status pelabuhan diselesaikan menjelang Disember 2024.
Pada 17 Julai 2024, Dewan Rakyat meluluskan Rang Undang-Undang untuk memansuhkan Akta Lembaga Pelabuhan Bintulu 1981, memindahkan hak, tanggungjawab, dan kewajiban Lembaga Pelabuhan Bintulu kepada kerajaan Sarawak, menandakan perubahan dasar yang signifikan ke arah menjadikan Pelabuhan Bintulu entiti milik Sarawak.
