Katanya, Sarawak wajar memberi bantuan kepada negeri-negeri lain di Malaysia yang masih kurang maju.
Tun M Cadang Sarawak Beri Bantuan Kepada Negeri Lain Kerana Diiktiraf Pendapatan Tinggi. Bekas Perdana Menteri, Tun Dr Mahathir Mohamad, menyatakan bahawa negeri Sarawak, yang kini mencapai status negeri berpendapatan tinggi, wajar memberi bantuan kepada negeri-negeri lain di Malaysia yang masih kurang maju. Menurut beliau, Sarawak kini mempunyai bajet tahunan sebanyak RM11 bilion, jauh lebih tinggi berbanding negeri seperti Kedah yang hanya mempunyai bajet RM700 juta.
Beliau menekankan bahawa Malaysia adalah sebuah persekutuan, dan oleh itu, negeri-negeri kaya sepatutnya berkongsi kekayaan mereka dengan negeri-negeri miskin. Ini, katanya, selaras dengan semangat negara yang mahu mewujudkan pembangunan yang seimbang.
Sarawak, Negeri Berpendapatan Tinggi ke-4 di Malaysia
Pada awalnya, Sarawak dan Sabah juga merupakan negeri yang kurang maju dan memerlukan sokongan kewangan daripada kerajaan persekutuan. Namun, keadaan kini berubah dengan Sarawak mengatasi tahap kemiskinan dan menjadi antara negeri terkaya di Malaysia, menjadikan mereka kini lebih mampu untuk membantu negeri lain.
Pada Julai 2023, Bank Dunia mendedahkan bahawa Sarawak adalah negeri keempat tertinggi dalam pendapatan per kapita, dengan jumlah US$16,560 (atau RM77,997). Wilayah persekutuan Kuala Lumpur mencatat pendapatan per kapita tertinggi iaitu US$29,967 (RM141,144), diikuti Labuan dan Pulau Pinang. Sarawak juga melangkaui Selangor yang berada di kedudukan kelima. Antara negeri paling rendah dari segi pendapatan per kapita adalah Kedah, Perlis, dan Kelantan.
Namun, walaupun berpendapatan tinggi, Sarawak masih mencatat kadar kemiskinan 10.8% pada tahun 2022, lebih tinggi berbanding Perlis yang mencatatkan kadar kemiskinan 4%.
Keuntungan Daripada Industri Minyak dan Gas (O&G)
Kekayaan Sarawak banyak dipacu oleh pendapatan hasil minyak dan gas. Pada tahun 2023, negeri itu menerima RM2.8 bilion daripada royalti 5% yang ditetapkan di bawah Akta Pembangunan Petroleum 1974. Selain itu, sejak 2020, Sarawak juga mengenakan cukai jualan ke atas pengeluaran minyak dan gas, yang menyumbang tambahan RM3.4 bilion pada tahun 2023.
Asal Usul Akta Pembangunan Petroleum dan Pembentukan Petronas
Menurut Tengku Razaleigh Hamzah, yang pernah berkhidmat sebagai Menteri Kewangan antara tahun 1976 hingga 1984, pada awal pembentukan Malaysia, negeri-negeri termasuk Sabah dan Sarawak mempunyai sumber yang sangat terhad. Demi pembangunan bersama, mereka bersetuju untuk menggabungkan sumber yang ada demi manfaat negara.
Akta Pembangunan Petroleum yang diwujudkan pada 1974 memberi hak eksklusif kepada Petronas terhadap semua minyak dan gas di dalam perairan Malaysia. Dengan penubuhan Petronas, hasil petroleum negara digunakan untuk pembangunan negara dan mewujudkan peluang pekerjaan untuk rakyat Malaysia.
Formula royalti 5% yang diperkenalkan adalah hasil cetusan idea bekas Ketua Menteri Sarawak, Abdul Rahman Yaakub. Perjanjian ini disepakati bersama antara kerajaan negeri dan persekutuan sebagai langkah untuk mengelakkan sebarang perselisihan berkenaan pembahagian hasil minyak.
Walau bagaimanapun, sejak beberapa tahun kebelakangan ini, negeri-negeri pengeluar minyak, termasuk Sarawak, telah menuntut kenaikan kadar royalti kerana merasakan 5% adalah terlalu rendah. Pada tahun 2024, Sarawak juga mengambil langkah berani dengan berusaha memindahkan kuasa terhadap industri minyak dan gas dalam wilayahnya dari Petronas kepada syarikat milik negeri, Petros, bagi memperoleh kawalan dan pendapatan yang lebih besar.
