Pernah dengar Kelirieng?
Kenali Kelirieng, Tiang Pengebumian Kaum Punan Dan Melanau Di Sarawak. Ramai yang menyangka bahawa Kelirieng ini seperti satu perhiasan. Jika anda lihat, ianya persis seperti tiang totem seperti di luar negara. Sebenarnya, ia merupakan sebatang kayu yang diukir bagi tujuan pengebumian.
Jika anda pernah singgah ke Borneo Culture Muzium, anda pasti pernah lihat sebuah tiang tinggi (mempunyai ukiran padanya) yang terletak di hadapan muzium ini, kan? Ya, itu adalah Kelirieng, tiang pengebumian dari Lo’o Pilah yang telah dipindahkan ke Muzium Sarawak seawal tahun 1925.
Kerilieng ini dibuat untuk orang tertentu sahaja
Kaum Punan menamakan tiang pengebumian ini Kelirieng atau Klirieng, manakala kaum Melanau menggelarnya Jerunai atau Klideng. Selain di Borneo Cultures Museum, anda juga boleh lihat Kelirieng atau Jerunai ini di Kampung Tellian Mukah.
Kelirieng ini diperbuat daripada kayu belian yang besar dan cukup tua kerana kayu jenis ini tahan lama kepada cuaca panas dan hujan hingga ratusan tahun. Dan sebab itulah, anda masih lagi dapat lihat tiang pengebumian tersebut hingga sekarang.
Kelirieng ini adalah tempat pengebumian untuk hamba perempuan atau lelaki kepada bangsawan yang meninggal dunia dan ditanam bersama-sama Kelirieng ini sebagai satu lambang pengorbanan bagi memastikan nasib malang tidak menimpa rakyat.
Satu Kelirieng boleh mengambil masa tiga hingga lima tahun untuk disiapkan.
Walau bagaimanapun, ritual Kelirieng ini tidak lagi diamalkan pada masa sekarang kerana arus kemodenan serta kebanyakan masyarakat mempunyai agama masing-masing.
Untuk pengetahuan anda, setiap ukiran yang terdapat pada Kelirieng telah diukir oleh orang yang mahir dalam bidangnya dan juga berpengetahuan tinggi tentang adat dan tradisi tempatan, kerana setiap bentuk membawa makna yang signifikan.
Ketahui kaum Punan, etnik minoriti di Sarawak
Tiang pengebumian yang berukuran kira-kira 50 meter ini merupakan salah satu warisan ketara yang paling menonjol bagi orang Punan, sebuah kumpulan sub etnik masyarakat Orang Ulu di Borneo.
Punan atau Punan Bah adalah antara etnik minoriti yang mendiami Sarawak, Borneo. Kebanyakan daripada etnik ini mendiami kawasan sekitar Pandan, Jelalong, Kakus di Bahagian Bintulu, Sarawak serta di sepanjang Sungai Rajang di dalam Daerah Nanga Merit, Belaga, Sarawak.
Etnik Punan juga ada yang masih tinggal di Kalimantan Barat, Indonesia
Punan dan Penan suku kaum yang berbeza
Namun, tahukah anda semua bahawa Punan dan Penan adalah dua etnik yang berbeza samada dari segi budaya, bahasa mahupun cara hidup.
Jika Penan dikategorikan dibawah etnik yang penghidupan mereka berpindah randah ataupun nomad namun ianya tidak begitu pada etnik Punan kerana, etnik Punan ini hidup tetap mengusahakan padi bukit dan sebagainya untuk kelansungan hidup mereka di satu tempat sahaja.
