Batu Megalith merupakan antara ketinggalan budaya purba di Sarawak
Tinggalan Budaya Purba, Kenali Lagi Tentang Batu ‘Megalith’ Di Sarawak. Sarawak kaya dengan budaya kerana banyak kaum yang tinggal di sana – maka tidak hairanlah terdapat banyak peninggalan zaman purba yang berpelbagaian.
Salah satu peninggalan purba ini ialah batu megalith yang masih berdiri tegak di beberapa tempat di Sarawak. Sebagai peninggalan sejarah, seseorang mungkin tertanya-tanya apakah tujuan batu megalith ini.
Budaya kuno oleh suku kaum Tanah Tinggi Kelabit
Pendirian batu megalith merupakan amalan kuno suku kaum yang tinggal di Tanah Tinggi Kelabit. Megalith ini adalah sebahagian daripada proses pengebumian orang mati.
Suku Kelabit mempunyai cara yang unik untuk mengebumikan orang mati, malah mereka diketahui melakukan proses pengebumian dua kali. Selepas kematian, mayat si mati akan disimpan di dalam tempayan besar yang akan disimpan di dalam rumah panjang.
Selepas mayat itu reput hingga tinggal tulang, tulang-tulang itu akan dibakar dan bersama-sama dengan barang berharga si mati, akan diletakkan di dalam struktur batu sebagai tempat peristirahatan terakhir untuk si mati.
Disebabkan kaitannya dengan kematian, batu megalith tidak boleh diganggu kerana penduduk tempatan percaya ada roh atau ‘ada’ yang tinggal di dalamnya. Ia dipercayai bahawa sesiapa yang tidak menghormati batu megalith ini akan mengalami mimpi ngeri dan jatuh sakit.
Telah dikatakan dibina seawal 2,000 tahun dahulu
Satu lagi yang menarik ialah batu megalith ini dipercayai oleh penduduk tempatan dibina menggunakan kuasa ghaib tetapi penyelidik zaman kini percaya bahawa suku kaum Kelabit dahulu menggunakan kemahiran kejuruteraan yang inovatif.
Menurut James Alexander Ritchie, beliau berkongsi pengalamannya menyertai ekspedisi ke tanah tinggi Kelabit untuk mengkaji beberapa struktur megalith, seorang lelaki bernama ‘Paran’ yang merupakan bangsawan Kelabit, mungkin telah menganjurkan pembinaan makam batu yang didedikasikan untuk ‘raja’ Kelabit bernama Tuked Rini dan seorang lagi Batu Ritong, seorang bangsawan dari Pa Lungan (sebuah kampung di tanah tinggi Kelabit) sekitar 500 tahun lebih dahulu.
Apa yang mengagumkan penyelidik moden adalah bahawa batu besar itu boleh diambil dari tempat yang jauh yang mungkin mengambil masa berminggu-minggu atau berbulan-bulan untuk diseret ke tapak pembinaan.
Difahamkan, suku Kelabit akan mengadakan kenduri yang dikenali sebagai ‘irau’ apabila batu megalith dibina. Mereka akan melakukan korban haiwan untuk menenangkan roh dan minum ‘burak’ (sejenis Tuak). Ini dapat dilihat apabila penggalian ke tapak megalit menjumpai tulang, manik, seramik dan objek logam yang dibakar – dengan ada yang telah bertarikh seawal 2,000 tahun dahulu.
Sukar untuk dikekalkan kerana ia berada jauh di dalam hutan
Disebabkan pendirian batu megalith adalah tradisi kuno, dikatakan mungkin terdapat ‘beratus-ratus’ batu megalith ini di kawasan Tanah Tinggi Kelabit tetapi mungkin telah hilang ditelan zaman.
Batu-batu ini sangat sukar ditemui dan ada yang begitu jauh di dalam hutan, ia boleh mengambil masa berjam-jam untuk sampai – walaupun terdapat beberapa megalith boleh dicapai dalam masa satu atau dua jam.
Tambahan pula, memandangkan suku yang mendirikan monumen ini telah memeluk agama, amalan mendirikan batu megalit telah pupus sama sekali.
Sungguhpun begitu, penduduk tempatan mahu mengekalkan sisa megalit sebagai cara untuk mengingati amalan nenek moyang mereka pada zaman dahulu.
